Groningen - De Joodse begraafplaatsen

Geschreven door Leon Bok op . Gepost in Groningen

 

De oude poort van de eerste joodse begraafplaats staat nu op de begraafplaats aan de MoesstraatDe eerste joodse begraafplaats in de stad Groningen werd halverwege de achttiende eeuw aangelegd. Al enkele eeuwen voor die tijd kwamen Joden naar de stad en de provincie Groningen. In de eerste eeuwen werden de joodse inwoners gedoogd. Zo kregen enkele Portugese joden die zich in de zeventiende eeuw in Groningen, vestigden van het stadsbestuur woonrecht en godsdienstvrijheid maar ze mochten geen synagoge oprichten. Daarna waren het vooral joden uit Duitsland die in de stad en de provincie hun heil zochten. Vanaf 1655 konden de joden uit de hele provincie gebruik maken van de begraafplaats in Farmsum bij Delfzijl en vanaf 1693 van de begraafplaats in Oude Pekela. Tussendoor werd ook gebruik gemaakt van de begraafplaats in Leeuwarden. In 1741 werd in Veendam een joodse begraafplaats in gebruik genomen, maar de afstanden naar deze begraafplaatsen waren fors. De joodse gemeenschap die rond deze tijd uit zo’n honderd personen bestond, nam het initiatief in eigen hand en bemachtigde in 1747 een stuk grond op de Ebbingedwinger in het noordoosten van de stad. Die eerste begraafplaats was er niet zonder slag of stoot tot stand gekomen. Heel lang konden de joden er niet gebruik van maken. Precies tachtig jaar na de eerste begrafenis moest de begraafplaats alweer gesloten worden. Aan de Moesstraat nam de joodse gemeenschap een nieuwe begraafplaats in gebruik.

Lekkerkerk - Joodse begraafplaats

Geschreven door Leon Bok op . Gepost in Zuid-Holland

De gehele begraafplaats in beeld

Het dorp Lekkerkerk is in de middeleeuwen ontstaan op een oeverwal langs de Lek. Het dorp werd voor het eerst vermeld in de dertiende eeuw maar de kerk is mogelijk ouder. De eerste bewoning concentreerde zich voornamelijk langs de dijk en rond de kerk. Haaks op de dijk liep een weg de polder in die via een aantal dorpen in de richting van Gouda voerde. Parallel aan de dijk op ongeveer 150 meter afstand liep de Achterwetering. Tot in de twintigste eeuw beperkte de bebouwing van het dorp zich tussen dijk en wetering.

Al in 1759 is sprake van joden In Lekkerkerk. Althans dan wordt toestemming verleend aan Abraham Gompers om in Lekkerkerk vee te slachten. Een jaar later wordt toestemming gegeven aan Joseph Moses, om zich te vestigen als slager en vleeshouwer. Het slagersberoep was in die tijd een veel voorkomend beroep onder joden. Waar joden woonden, was een joodse slager nodig die de strenge regels rondom het slachten kende. In 1764 was ook Josef Heijman toegelaten als vleeshouwer en slager, wat in 1767 door twee andere joden werd bevestigd in een verklaring aan Schout en Schepenen. Ondanks dat het geen vetpot was voor joodse inwoners waren er mogelijkheden voor handel in Lekkerkerk.

Almere - Begraafplaats Almere Haven

Geschreven door Leon Bok op . Gepost in Flevoland

 

Hedendaags uitzicht vanaf de begraafplaatsLang geleden lag hier land, leefden er zo nu en dan mensen en leek het alsof dat altijd zo zou zijn. Rond het begin van onze jaartelling kreeg de zee het hier echter voor het zeggen. Bijna twee millennia lang werd er gevist en voeren er schepen en leek het er ook op of dit altijd zo zou zijn. Totdat de mens ingreep en deze ondiepe zee eerst afdamde (Afsluitdijk 1932) en later voor een groot deel inpolderde. We praten over de voormalige Zuiderzee en de Oostelijke en Zuidelijke Flevopolder. De eerste viel droog in 1957 en de tweede in 1968. De Zuidelijke Flevopolder kreeg een omvang van 430 vierkante kilometer. Ruimte voor de landbouw en veeteelt, maar vooral voor nieuwe steden en dorpen. In de polder die op 29 mei 1968 droogviel, werd vooral gedacht aan een nieuwe stad die de bevolkingsgroei van Amsterdam moest opvangen. In 1971 kreeg deze stad, toen nog op de tekentafel, de naam Almere. De stad werd vernoemd naar het water dat hier ooit lag, nog voordat we spraken van de Zuiderzee of het IJsselmeer. De plannen voor de groeistad Almere werden daarna aldoor aangepast, met name om meer ruimte te bieden aan woningbouw.

Almere Haven is het oudste gedeelte van Almere. De eerste woningen werden hier opgeleverd in november 1976. Het waren in de eerste jaren vooral Amsterdammers die in Almere gingen wonen. Bij al die nieuwigheid denk je niet meteen aan begraafplaatsen, maar net als in de andere polders werd daar in de plannen ook aan gedacht. Waar geleefd wordt, wordt ook gestorven. Niet lang na de komst van de eerste bewoners, kon men in Almere Haven ook beschikken over een begraafplaats.

Hollum - Hervormd kerkhof

Geschreven door Leon Bok op . Gepost in Fryslân

 

Kerk en kerkhof in het vroege voorjaar van 2016Het eiland Ameland is een jong eiland, feitelijk een samenstel van drie aaneengegroeide eilanden. Tot in de dertiende eeuw werden deze eilanden nog gescheiden door slenken. Een smalle duinenrij sloot na verloop van tijd de eilanden aaneen. Maar toen waren de dorpen Oerd en Sier al in de golven verdwenen. In 1368 werd de heerlijkheid Ameland beleend aan Arent van Egmond. In 1425 ging de heerlijkheid over naar de familie Van Cammingha. In de eeuwen daarna was het eiland onafhankelijk, totdat het in 1801 bij Friesland werd gevoegd. Ondertussen was vanuit de dorpen op het eiland in de zeventiende eeuw een rijke koopvaardij ontstaan, in de achttiende eeuw gevolgd door de walvisvaart. Deze bestaansbronnen brachten veel onzekerheid, maar ook rijkdom. Die rijkdom is onder meer nog terug te zien op de kerkhoven en begraafplaatsen op het eiland. Vooral in Hollum, het meest westelijke dorp op Ameland, kent een lange geschiedenis. De eerste kerk die hier rond het jaar 1000 werd gebouwd, werd gewijd aan Sint Magnus. Kerk en dorp werden gebouwd op een wat hogere zandrug die omgeven is door lagere gronden. De vorm van het dorp is voornamelijk ingegeven door de hogere ligging.

Beeldbank

Tijdelijk niet beschikbaar

  • Begraafplaatsen
  • WO II
  • Crematoria

 

Foreign section