De dood in beeld - Ede, Paasberg

Geschreven door René ten Dam op . Gepost in De dood in beeld

Grafmonument op de Paasberg in EdeAnna Maria Moens, weinigen zullen haar naam kennen. Geen grote naam, behalve in Ede. Hier bestierde ze begin negentiende eeuw een kostschool. Doelstellingen waren de ‘edelste beginselen van vaderlandsliefde, huwelijkstrouw, moederlijke liefde en godsdienstzin.’  Als leerlingen werden over het algemeen jongedames van gegoede komaf aangenomen. In 1817 kreeg Moens zonder enig examen het onderwijsdiploma ‘eershalve’ uitgereikt, een bijzondere gebeurtenis. Het illustreert het aanzien dat deze vrouw genoot. Ze was een gewichtig persoon in Ede, ook letterlijk. Door haar omvang verplaatste ze zich naar de kerk in een wagentje getrokken door een ezel en begeleid door haar leerlingen te voet. Maar liever ging ze niet naar de kerk, maar bezocht ze huiselijke bijeenkomsten waarbij veel gezongen werd.
Moens overleed in 1832 na een ziekbed van enkele maanden en heeft een klein oeuvre nagelaten, behalve enkele vertaalde werken ook een aantal stichtelijke werken zoals kerkelijke liederen.
 
Overeenkomstig haar wens werd Anna Maria Moens begraven op de, toen nog, bosrijke Paasberg. Ze wilde niet in een kerk begraven worden en had daarom al in 1818 een stuk grond gekocht om er later begraven te worden. De lijkkoets werd door zes paarden getrokken.
 
Enkele van Moens' leerlingen zamelden geld in en in 1833 richtten zij op de Paasberg een grafmonument voor haar op. Per abuis met de vermelding van 1777 in plaats van 1775 als haar geboortejaar. Op de andere zijde van de zuil staat: ‘Hier rust ene edele vrouw,/ de roem van haar geslacht,/ [...] zij wees aan ’t jeugdig hart,/ het spoor naar beter leven,/ en kweekte meen’ge bloem,/ voor ’t hemels vaderland’.
 
De kostschool was geen lang leven beschoren na de dood van Moens. In 1868 moest het sluiten. Het terrein met het grafmonument werd overgedragen aan de gemeente, op voorwaarde dat deze garant zou staan voor het onderhoud. Tegenwoordig is het grafmonument een Rijksmonument. En siert het al sedert het begin van de twintigste eeuw menig prentbriefkaart.

Beeldbank

Tijdelijk niet beschikbaar

  • Begraafplaatsen
  • WO II
  • Crematoria

 

Foreign section

Contact

E: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.