Teyler van der Hulst, Pieter

Geschreven door Herman Voogd op . Gepost in Maatschappij

 

* Haarlem 25 maart 1702 – † Haarlem 8 april 1778

 

Pieter Teyler van der Hulst (detail pasteltekening Taco Jelgersma)Pieter Teyler van der Hulst was een telg uit een Doopsgezind geslacht, actief in de textielnijverheid, dat in de zestiende eeuw vanuit Schotland om religieuze redenen naar Haarlem was uitgeweken. Net als zijn vader was Pieter Teyler een succesvol laken- en zijdekoopman; vanaf 1763 verlegde hij zijn activiteiten echter steeds meer naar de financiële wereld. Als typisch vertegenwoordiger van de Verlichting had Teyler een brede belangstelling voor wetenschap en kunst. Op beide terreinen legde hij verzamelingen aan. Daarnaast was hij zeer geïnteresseerd in theologie. In 17[..] trouwde hij met Helena Wijnands Verschaven.

Teylers MuseumIn 1756, kort na de dood van zijn echtgenote, maakte Pieter Teyler zijn testament op. Hij vermaakte zijn aanzienlijke vermogen aan een stichting die bestuurd moest worden door vijf directeuren, gekozen onder zijn Doopsgezinde vrienden. Als doelstellingen van de stichting noemde Teyler het bevorderen van godsdienst en het stimuleren van kunsten en wetenschappen. Teylers Stichting is nog steeds actief op die terreinen, middels het uitschrijven van prijsvragen door de twee geleerde Genootschappen die onder de stichting Gedenkteken voor Teyler in het trappenhuis bij de Ovale Zaalressorteren. Liefdadigheid en armenzorg behoren ook tot de doelstellingen van Teylers Stichting. Uit hoofde van het testament werd de Stichting in 1778, na Pieter Teylers overlijden, eigenaar van zijn woonhuis aan de Damstraat en van zijn verzamelingen op het gebied van natuurlijke historie, penning- en tekenkunst, alsmede van zijn boekerij.

Graf Teylers in de Grote St. Bavokerk van HaarlemHoewel de eerste directeuren weinig belang zagen in Teylers eigen collectie, die grotendeels van de hand gedaan werd, gaven zij Leendert Viervant in 1779 opdracht tot het ontwerpen van een ‘Boek- en Konstzael’ achter het Fundatiehuis. Zo onstond de Ovale Zaal, die in 1784 voor het publiek openging.

Dankzij Pieter Teyler hebben wij daar nog steeds toegang tot de kunst en wetenschap uit de afgelopen eeuwen.
Teyler ligt begraven in de Grote St. Bavokerk op de Grote Markt in Haarlem. (2007)

 

Literatuur

  • 'Teyler' 1778-1978 Studies en bijdragen over Teylers Stichting naar aanleiding van het tweede eeuwfeest.
  • De idealen van Pieter Teyler Een erfenis uit de verlichting (2006)

 

Internet

 

 

 

Beeldbank

Tijdelijk niet beschikbaar

  • Begraafplaatsen
  • WO II
  • Crematoria

 

Foreign section

Contact

E: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.