Baarn - Oude Algemene Begraafplaats

Geschreven door Leon Bok op . Gepost in Utrecht

 

De gemeente Baarn kent een aantal interessante begraafplaatsen, zoals die bij het kerkje van Lage Vuursche. Maar Baarn zelf kent twee algemene begraafplaatsen waarvan m.n. de oude enkele bijzondere kanten kent. De oude Algemene Begraafplaats van Baarn aan de Acacialaan/Berkenweg werd in 1829 aangelegd nadat in 1825 het verbod op begraven binnen de bebouwde kom was afgekondigd voor gemeenten met meer dan 1000 inwoners. Baarn telde in die tijd iets meer dan 1300 zielen.
De begraafplaats werd aangelegd ten noorden van de doorgaande weg die vanuit Baarn naar Eemnes leidde. Hier werd onder het gehucht Zandvoort een enigszins rechthoekige begraafplaats aangelegd. De weg die er heen leidde werd toepasselijk Kerkhoflaan genoemd. Deze naam werd overigens in 1920 gewijzigd in Acacialaan. De laan was aan het zuidelijk deel, geheel in overeenstemming met de naam, beplant met acacia’s. Hier bevond zich ook de ingang van de begraafplaats. Later is de ingang verplaatst naar de Berkenweg alwaar een eenvoudig gietijzeren spijlenhek voorzien van punten de entree siert. Dit hek is hier geplaatst in 1874 toen de begraafplaats uitgebreid werd. Enigszins beschadigd houdt dit hek nog immer de wacht.
De begraafplaats is oorspronkelijk aangelegd met een slingerend middenpad over een gazon, voorzien van randbeplanting, bestaande uit liguster- en taxushagen. Er waren diverse vrijstaande bomen te vinden zoals eiken, kastanjes, treurbeuken en esdoorns.
Waarschijnlijk vanwege ruimtegebrekrafkelder voor J.P.H. Guimond de Briquemond en diens familie werd in 1919 een nieuwe algemene begraafplaats geopend aan de Wijkamplaan. Hier vond op 8 januari van dat jaar de eerste ter aarde bestelling plaats.
In 1974 vond op de oude begraafplaats de laatste begrafenis plaats en op 1 januari 1987 werd de begraafplaats definitief gesloten. Het jaar daarvoor waren al ruim 500 "verwaarloosde" grafmonumenten verwijderd. Ongeveer een honderdtal grafmonumenten resteren, waartussen enkele zeer interessante exemplaren. Zo bevindt zich achterin de begraafplaats een fraaie grafkelder voor J.P.H. Guimond de Briquemond en diens familie. De Briquemond was de eerste bewoner van villa Baarn.

Verder is hier het graf te vinden van de Baarnse historicus T. Pluim (1864 - 1931). Het op dit graf geplaatste grafmonument was een geschenk van koningin Emma en de Baarnse bevolking.
Na de sluiting in 1974 is de begraafplaats in een dermate verwaarloosde toestand geraakt dat in 1986 honderden grafmonumenten werden verwijderd. Ook in de jaren tachtig is de Acacialaan langs de begraafplaats verdwenen om plaats te maken voor het politiebureau van Baarn.

Een strakgeschoren gazon met her en der groepjes grafmonumentenWie anno 2001 de begraafplaats via het eerder beschreven hek betreedt ziet een strakgeschoren gazon met her en der groepjes grafmonumenten.

Wat opvalt zijn de keurig netjes onderhouden grafmonumenten. De vraag doet zich voor of de tijd hier nu wel of niet zijn greep op het verval heeft kunnen vestigen. Dat laatste moet al ras bevestigend beantwoord worden, want op delen van de begraafplaats liggen zwaar overwoekerde graftomben. Soms is de verwaarlozing zo groot dat gevaar dreigt voor instorting!

muurMet een goed oog zijn nog heel vaag de rondlopende paden in het gazon te traceren, vanuit een soort laan in het midden. Links van de ingang bevindt zich nog een oude muur met ezelsrug. In en op deze muur verschillende bouwsporen van wat ooit een lijkenhuisje zal zijn geweest! Ter rechterzijde vult een nieuwe muur van het aldaar gebouwde politiebureau het beeld. Deze muur detoneert sterk op deze plaats. Wat verder opvalt zijn de tientallen bijenkorven die soms zelfs op de grafmonumenten zijn geplaatst. De imkers hebben aangegeven toestemming te hebben voor de plaatsing van de korven.

Sinds een paar jaar brengen vrijwilligers deze begraafplaats weer in een redelijke staat. (2001)

 

Literatuur

  • Baarn, geschiedenis en architectuur. Monumenten-Inventarisatie Provincie Utrecht; Gaasbeek, F e.a.; blz. 92, 148-149.

 

Internet

 

 

Beeldbank

Tijdelijk niet beschikbaar

  • Begraafplaatsen
  • WO II
  • Crematoria

 

Foreign section

Contact

E: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.